Zakładki:
— O JĘZYKACH —
Anarâškielâ
Bosanski
Čeština
Dansk
Eesti
English
Føroyskt
Français
Frasch
Frysk
Gaeilge
Hrvatski
Íslenska
Julevsáme
Kalaallisut
Kaszëbsczi
Latviešu
Lietuvių
Magyar
Malti
Nederlands
Norrœna
Norsk
Polski
Română
Sámegiella
Sää´mǩiõll
Slovenčina
Suomi
Svenska
Türkçe
Åarjelsaemie
Македонски
Русский
Српски
Հայերեն
اردو
العربية
हिन्दी
日本語
ქართული

Kontakt z autorem
poniedziałek, 08 maja 2006
Zaimki osobowe w języku japońskim
Język japoński nie posiada właściwie zamkniętego zbioru zaimków osobowych, jak to ma miejsce w języku polskim. Zaimki osobowe tworzy tu pewien otwarty zbiór słów, używanych w funkcji zaimków osobowych. Jak wiadomo, czasownik japoński nie odmienia się przez osoby, zatem najistotniejszą cechą japońskiego zaimka będzie stopień honoryfikatywności; zaimki używane potocznie nie będą mogły się połączyć z bardzo uprzejmą formą czasownika, i vice versa. Do najważniejszych zaimków osobowych należą:

わたくしども (私共) [watakushidomo] ja (bardzo uroczyście, formalnie)
わたくし (私) [watakushi] ja (uroczyście, formalnie)
わたし (私) [watashi] ja (neutralnie grzecznie)
こちら [kochira] ja (w rozmowie telefonicznej)
あたし [atashi] ja (używane tylko przez kobiety)
ぼく (僕) [boku] ja (poufale, używane głównie przez mężczyzn)
じぶん (自分) [jibun] ja (neutralnie, używane na ogół przez mężczyzn)
わし [washi] ja (poufale, używane głównie przez mężczyzn w dojrzałym wieku)
おれ (俺) [ore] ja (skrajnie poufale, używane głównie przez mężczyzn)
われ (我) [ware] ja (przestarzale, w języku literackim; w języku potocznym brzmi poufale)

わたくしども (私共) [watakushidomo] my (bardzo uroczyście, formalnie)
わたくしたち (私達) [watakushitachi] my (neutralnie grzecznie)
わたしたち (私達) [watashitachi] my (neutralnie grzecznie)
あたしたち [atashitachi] my (używane tylko przez kobiety)
ぼくたち (僕達) [bokutachi] my (poufale, używane głównie przez mężczyzn)
ぼくら (僕等) [bokura] my
(poufale, używane głównie przez mężczyzn)
おれたち (俺達) [oretachi] my (skrajnie poufale, używane głównie przez mężczyzn)
おれら (俺等) [orera] my (skrajnie poufale, używane głównie przez mężczyzn)
われたち (我達) [waretachi] my (przestarzale, w języku literackim; w języku potocznym brzmi poufale)
われら (我等) [warera] my (przestarzale, w języku literackim; w języku potocznym brzmi poufale)

W drugiej osobie liczby pojedynczej zaleca się stosowanie imion, nazwisk, tytułów z dołączeniem grzecznej partykuły [san] さん lub uniżnej partykuły [sama] 様. Do pozostałych zaimków drugiej osoby należą:

あなた [anata] pan, pani (niepoufale, neutralnie grzecznie)
そちら [sochira] pan, pani, ty (w rozmowie telefonicznej)
おたく (お宅) [otaku] ty (trochę poufale, używane w stosunku do osób niezbyt blisko znanych)
きみ (君) [kimi] ty
(poufale, używane głównie przez mężczyzn)
おまえ (お前) [omae] ty (bardzo poufale)
おめえ [omē] ty (skrajnie poufale, obraźliwie)
てめえ (手前) [tem
ē] ty (skrajnie poufale, obraźliwie)
きさま (貴様) [kisama] ty (skrajnie poufale, obraźliwie)

みなさま (皆様) [mina-sama] wy (grzecznie)
みなさん [mina-san] wy (jw., trochę mniej ceremonialnie)
先生方 [senseigata] wy (w stosunku do grupy osób tytułowanych za pomocą zaimka [sensei] 先生)

この方 [kono kata] pan, pani (grzecznie)
あの方 [ano kata] pan, pani (grzecznie, o osobie nieobecnej)
この人 [kono hito] pan, pani (trochę poufale)
あの人 [ano hito] pan, pani (trochę poufale, o osobie nieobecnej)
彼 [kare] on (skrajnie poufale)
彼女 [kanojo] ona (skrajnie poufale)

この方々 [kono katagata] panowie, panie, państwo (grzecznie)
あの方々 [ano katagata] panowie, panie, państwo (grzecznie, o osobach nieobecnych)
この人達 [kono hitotachi] panowie, panie, państwo (trochę poufale)
あの人達 [ano hitotachi] panowie, panie, państwo (neutralnie, o osobach nieobecnych)
彼ら (彼等)、彼達 [karera, karetachi] oni (skrajnie poufale)
彼女ら (彼女等)、彼女達 [kanojora, kanojotachi] one (skrajnie poufale)
皆さん [mina-san] panowie, panie, państwo (poufale, o większym gronie nieobecnych osób)
みんな (皆) [minna] panowie, panie, państwo (poufale, o większym gronie nieobecnych osób)

———————

Nie udało mi się oczywiście wyczerpać przebogatego zbioru japońskich zaimków osobowych. Spotkać można ponadto zaimki narratywne o funkcji anaforycznej, spotykane w tekstach pisanych, połączenia zaimków wskazujących z rzeczownikiem [hito] 人, tytuły, itd.


Za:
R. Huszcza, J. Majewski, M. Ikushima, J. Pietrow: Gramatyka japońska. Kraków, 2003.
http://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_pronouns
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pronoms_personnels_japonais