Zakładki:
— O JĘZYKACH —
Anarâškielâ
Bosanski
Čeština
Dansk
Eesti
English
Føroyskt
Français
Frasch
Frysk
Gaeilge
Hrvatski
Íslenska
Julevsáme
Kalaallisut
Kaszëbsczi
Latviešu
Lietuvių
Magyar
Malti
Nederlands
Norrœna
Norsk
Polski
Română
Sámegiella
Sää´mǩiõll
Slovenčina
Suomi
Svenska
Türkçe
Åarjelsaemie
Македонски
Русский
Српски
Հայերեն
اردو
العربية
हिन्दी
日本語
ქართული

Kontakt z autorem
sobota, 29 kwietnia 2006
Liczebniki główne w języku farerskim
Liczebnikiem farerskim rządzą generalnie identyczne prawa jak w przypadku innych języków skandynawskich; główną innowacją jest system dwudziestkowy do złudzenia przypominający ten występujący w języku duńskim.

 1 eitt      11 ellivu     30 tretivu
 2 tvey      12 tólv       40 fjøruti
 3 trý      
13 trettan    50 hálvtrýss
 4 fýra     
14 fjúrtan    60 trýss
 5 fimm     
15 fimtan     70 hálvfjerðs
 6 seks     
16 sekstan    80 fýrs
 7 sjey     
17 seytjan    90 hálvfems
 8 átta     
18 átjan     100 (eitt) hundrað
 9 níggju   
19 nítjan
10 tíggju   
20 tjúgu

Liczebniki powyżej dwudziestu tworzy się w sposób analogiczny do duńskiego, tj. najpierw jednostki, a dopiero potem dziesiątki:

ein og tjúgu (21)
tvey og tretivu (32)
átta og hálvfems (98)

Ktoś mógłby zapytać: skąd liczebniki powyżej dwudziestu mają tak nietuzinkowe nazwy? Jest to właśnie zasługa wspomnianego systemu dwudziestkowego. Ich oryginalne, archaiczne formy są o wiele dłuższe i o wiele wiecej mówiące, niż te dzisiejsze. Przeanalizujmy genezę liczebnika hálvtrýss. Jego pierwotna forma to hálvtrýsinstjúgu, którą po rozbiciu na czynniki pierwsze możemy rozumieć tak:

hálv- — pół
-trý- — trzy
hálvtrý- — trzy mniej pół (dwa i pół)
-sins- — razy
-tjúgu — dwadzieścia
hálvtrýsinstjúgu — dwa i pół razy dwadzieścia (pięćdziesiąt)

Tak samo możemy wytłumaczyć genezę pozostałych liczebników:

trýsinstjúgu — trzy razy dwadzieścia (sześćdziesiąt)
hálvfjerðsinstjúgu — trzy i pół razy dwadzieścia (siedemdziesiąt)
fýrsinstjúgu — cztery razy dwadzieścia (osiemndziesiąt)
hálvfemsinstjúgu — cztery i pół razy dwadzieścia (dziewięćdziesiąt)

W języku formalnym spotyka się ponadto formy analogiczne do pozostałych języków skandynawskich, tj. tríati, fimti, seksti, sjeyti/sjúti, áttati i níti. W ich wypadku jednostki następują po dziesiątkach, np. tríati tveir (32), fimti fýra (54). Nie zdołały póki co przeniknąć do języka mówionego, spotyka się je jednak w przekazach radiowych.


Za:
Z. S. Hansen, Höskuldur Þráinsson, J. í Lon Jacobsen, H. P. Petersen: Faroese. An Overview and Reference Grammar. Tórshavn, 2004.
W. B. Lockwood: An Introduction to Modern Faroese. Tórshavn, 1977.