Kontakt z autorem
Blog > Komentarze do wpisu
Akcent graficzny w norweskim standardzie nynorsk

Obecnie w tekstach norweskich spotkać można kilka rodzajów akcentów graficznych. Stosuje się je w ściśle określonych przypadkach, a ich postawienie nigdy nie jest obowiązkowe. Spotyka się je głównie w wyrazach obcych i nazwach geograficznych. Początkowo akcent ostry, mocny oraz cyrkumfleks przydatne były w oznaczaniu etymologii danego słowa i udzielały wskazówek co do wymowy; przyczyną była różna ewolucja samogłosek krótkich języka staronordyjskiego. Większość z nich przeistoczyła się we współczesnym języku norweskim w dwie różne samogłoski, co nie ma żadnej bliższej motywacji i różni się pomiędzy dialektami. Jeśli staronordyjska samogłoska krótka zachowała się, nie stawiano nad nią akcentu a jeśli zmieniła swoje brzmienie, stawiano akcent mocny. Oto schemat ewolucji samogłosek krótkich języka staronordyjskiego (transkrypcja nie jest zgodna ze standardem IPA, lecz ze współczesną wymową norweską):

e       —       e   [e]
        —       è   [æ]
i       —       i   [i]
        —       ì   [e]
o       —       o   [o]
        —       ò   [å]
u       —       u   [u]
        —       ù   [o]
y       —       y   [y]
        —       ỳ   [ø]

Jeśli spotkajmy się z powyższymi samogłoskami akcentowanymi, należy je wymawiać wg powyższego schematu. Oto przykłady na różną ewolucję samogłosek z języka staronordyjskiego:

    Wyraz              Zapis              Współczesna
    staronordyjski:    etymologiczny:     ortografia norweska:

e   telr               tèl                tel (dial.: [tæl])
i   vita               vìta               vete lub vite
o   kona               kòne               kone (wymowa: [kåne])
u   sumar              sùmar              sommar
y   kyn                kỳn                kjønn

Akcent ostry używany był do oznaczenia dawnych samogłosek długich, bądź dla podkreślenia, ze dana samogłoska nie zmieniła swojej wymowy. Cyrkumfleks oznaczał wypadnięcie jakiegoś dźwięku przed samogłoską, najczęściej było to staronordyjskie ð.

    Wyraz              Zapis              Współczesna
    staronordyjski:    etymologiczny:     ortografia norweska:

    faðir              fâr                far
    móðir              môr                mor

środa, 15 listopada 2006, qaanaaq87

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
chorzenblog
2006/11/17 19:21:23
Zarąbisty blog. Zapraszam na mój www.chorzenblog.blox.pl mamy zakładki w języku angielskim (takie podstawowe infomracje dla początkującyh, teksty dla bardziej zaawansowanych oraz gramatykę) oraz inne ciekawe rzeczy. Jeżeli masz ochote możesz się do nas przyłączyć i pomóc nam w rozbudowaniu działu językowego - poszukujemy kogos kto zna niemiecki, francuski, rowniez hiszpanski i wloski. widze jednak, ze gustujesz w jezykach skandynawskich i mysle, ze sa ludzie ktorzy chcieli by sie ich nauczyc, bo jada do Skandynawii. Zapraszamy!!
-
Gość: tab, *.024-32-73746f25.cust.bredbandsbolaget.se
2006/12/10 20:42:52
hej da,
moge sie zapytac z jakich zrodel wlasnych korzystasz?